|
Thị
xă Hội An nằm bên bờ sông Thu Bồn. Nơi
đây xưa kia đă có một thời nổi tiếng
với tên gọi Faifoo mà các thương nhân Nhật
Bản, Trung Quốc, Bồ Đào Nha, Italia v.v.. đă biết đến từ thế
kỷ 16, 17. Từ thời đó, thương cảng
Hội An đă thịnh vượng,
là trung tâm buôn bán lớn của vùng Đông Nam Á, một
trong những trạm đỗ chính của thương
thuyền vùng Viễn Đông.
Thị xă có
những dăy phố cổ gần như nguyên vẹn,
đó là loại nhà h́nh ống xuyên suốt từ
phố nọ sang phố kia. Trong đó có một dăy
phố nằm sát ngay bờ sông Hội An. Nhà ở
đây toàn bằng gỗ quư, trong nhà treo hoành phi, câu
đối, cột nhà trạm trổ hoa văn rất
cầu kỳ... Hội An là một
bảo tàng sống, khu phố cổ đă
được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá
thế giới.
|
|
 HOA ĐĂNG PHỐ CỔ 
Thương cảng Hội An với
tên gọi xưa kia là cảng Đại Chiêm
được h́nh thành khi những thương gia
nước ngoài, nhất là người Nhật Bản
và người Trung Quốc từng bước thiết
lập cơ ngơi để sinh sống cũng
như buôn bán lâu dài.
Khung cảnh và ánh sáng kỳ
ảo trong khu phố cổ quyện với giọng ca
Bài Cḥi, Ḥ Khoan, Giă Gạo...vẳng lên từ con
thuyền đậu dưới bến sông, dưới
mái hiên, nơi đầu phố ...
Thị xă nhỏ bé nằm trên đất
Quảng Nam này từng là nơi chứng kiến hai
cuộc giao thoa văn hoá lớn trong lịch sử dân
tộc Việt: Lần thứ nhất cách đây hơn
5 thế kỷ, khi nước đại Việt
tiến về phương Nam mở mang bờ cơi, và
lần thứ hai cách đây hai thế kỷ, khi người
phương tây theo các chiến thuyền và thương
thuyền đặt chân lên mảnh đất này
với ư đồ truyền bá và thôn tính. Cả hai
sự kiện lớn đó đều kéo theo
tương tác văn hoá lớn lao và nền văn hóa
Việt đă vượt qua thử thách đồng hoá
để tự cải biến và tồn tại cùng
thời cuộc. Giờ đây, du khách tới Hội An,
ngoài việc khám phá sự b́nh dị chân thật trong tâm
hồn người dân phố Hội, sẽ mất
nhiều thời gian chiêm ngưỡng vẻ đẹp
cổ kính và tĩnh lặng của các mái ngói phủ rêu
xanh mướt và nét chạm trổ tinh vi trong những
căn nhà gỗ đă tồn tại từ hơn ba
trăm ṿng quay xuân hạ thu đông.
Bước chân vào khu phố cổ, du khách
sẽ ngỡ ngàng trước một thế giới
biệt lập, tách khỏi mọi ḍng chẩy và
sức phá huỷ của thời gian. Không có tiếng
động cơ gầm rú cũng chẳng có những thương
hiệu rực rỡ đèn mầu. Tất cả
đă lùi xa sau lưng, cả không gian và thời gian
đều lắng đọng trong những nếp nhà
gỗ cổ xưa. Cầu chùa, dẫy nhà cổ hai
tằng quay lưng phía bến sông Hoài, Hội quán
Quảng Đông, Phúc Kiến... đang lặng lẽ tồn
tại để con người hoài niệm về
một thời quá khứ. Đặc biệt, khu phỗ
cổ mạng một vẻ lăng mạng, sâu lắng và
b́nh yên dưới ánh đèn lồng huyền ảo
mỗi đêm 14 âm lịch hàng tháng. Xưa kia, nếu
như người Việt quen dùng đĩa đèn
dầu lạc, th́ người Nhật Bản và Trung Hoa
đă đưa tới Hội An thói
quen sử dụng đèn lồng.
Sáng kiến khôi phục việc thắp
đèn lồng thay cho ánh sáng điện từ mùa thu
năm1998 đă mang lại hiệu quả không ngờ
ngay từ buổi đầu tiên. Vào mỗi đêm 14 âm
lịch, mọi sinh hoạt của thị xă b́nh yên này
được quay trở về với tập quán
của hơn 300 năm trước, và khu phố cổ
nằm trong giới hạn của bốn con
đường Trần Phú, Nguyễn Thái Học, Lê
Lợi, Bạch Đằng đă hàng loạt tắt đèn
và treo trước hiên nhà những ngọn đèn
lồng huyền ảo.
Dù toả sáng nhờ ngọn điện
thông thường, song ánh sáng của đèn lồng
mờ dịu và phảnh phất dấu ấn của thời
gian xưa cũ. Những chiếc đèn tṛn, lục
lăng theo phong cách Trung Hoa treo dưới mái hiên và hai
bên cửa ra vào, đèn quả trám hoặc ống dài
kiểu Nhật Bản phất giấy trắng lơ
lửng dọc theo hàng cột, đèn trụ vuông,
đèn quả trám to nhỏ các cỡ... tất cả
đă tạo lên một thế giới lung linh, huyền
ảo. Trong đêm hoa đăng, phố cổ đă
tự nguyện ngừng sử dụng các thiết
bị điện như TV, đèn đường,
đèn neon... nhưng người dân Hội An không thấy đó là điều bất
tiên cho cuộc sống của ḿnh.
Cường độ ánh sáng giảm
đi, song chất men say của thị xă lăng mạn
đă bốc mạnh trong mỗi con người khi
đi qua phố cổ.
Trong ngôi nhà cổ rêu phong, bóng người
phụ nữ áo dài thời trước cặm cụi
làm việc dưới ánh đèn lồng được
tạo thành từ chiếc nơm cá giản dị, bên
vỉa hè, hai người già râu tóc bạc phơ đang
ch́m đắm vào suy nghĩ với ván cờ
tướng thắp sáng bởi ngọn nến lung linh...
Dường như con người đang
được sống với dĩ văng khi mà những
phiền toái của cuộc sống hiện tại
chưa hiện hữu.
Trong bầu không khí cổ tích đó, hăy
kiểm nghiệm sự hiện hưu bằng việc
nếm một vài món ăn phong vị xứ Quảng
như bánh Bo, bánh Vạc, Cao lầu tại các nhà hàng c̣n
giữ nguyên h́nh ảnh đầu thế kỷ.
Tại tiệm ăn FaiFo trên
đường Trân Phú, những chiếc đèn lồng
nhỏ xíu h́nh dáng cổ điển chiếu một
nguồn ánh sáng vàng ấm áp, hoà điệu cùng cặp
đèn lớn có dán lời cầu ước chữ Hán
theo phong tục cổ xưa trước mái hiên. Độc
đáo hơn là cách bài trí của tiệm cafe có tên
"Treated". Tại đây, người chủ đă
khoét thủng trần gỗ và lồng vào những
chiếc rá tre vo gạo b́nh dị. Hàng lỗ
thủng đều đặn của rá tre đă
tạo ra một nguồn ánh sáng ngộ nghĩnh và
độc đáo. Có phải người chủ nào cũng
đủ cam đảm khoét thủng trần gỗ
của nhà ḿnh ra ?
Hiện diện trên phố Hội An là vô số các cửa hàng bầy bán các
loại đèn lồng làm kỷ niệm. Tuỳ theo chất
liệu vải bọc ngoài mà ngọn đèn đưa
tới những loại ánh sáng khác nhau. Đó có thể là
mầu đỏ may mắn, mầu vàng tươi vui,
mầu gấm huyết diụ kiêu sa hay sắc xanh lănh
lẽo. Tuy nhiên khó so sánh được với những
chiếc đèn lồng có tuổi hàng thế kỷ
đang được các gia đ́nh sinh sống lâu
đời ở đây ǵn giữ và chỉ chưng ra
trong đêm hội hoa đăng. Những ngọn
đèn này được chế tác từ gỗ quư,
chạm trổ cầu kỳ và trên mỗi tấm kính là
một tác phẩm hội hoạ thật sự. Các tích
truyện cổ nổi tiếng được nghệ
nhân xưa vẽ trên kính, sinh động và hoàn hảo
như một bức tranh đắt giá. Mỗi khi
ngọn nến bên trong toả sáng, cảnh mây trắng,
trời xanh hoặc nước biếc sẽ liên
tục quay tṛn, hắt bóng các chi tiết lên mặt kính.
Khung cảnh và ánh sáng kỳ ảo trong khu
phố cổ quyện với giọng ca bài cḥi, ḥ khoan,
giă gạo... vẳng lên từ con thuyền đậy
dưới bến sông, dưới mái hiên, nơi
đầu phố... tạo ra sức cuốn hút kỳ
lạ đối với du khách. Không quá trang nghiêm như
Cố Đô Huế, không quá sôi động như chợ
Lớn, nét cổ truyền nơi đây mang một
vẻ thuần khiết, thu hút những tâm hồn ưa
chuộng lăng mạn của những ngày xa xưa.
|
